klik hier om de nieuwsbrief online te bekijken
grensmaas

Ook langs de Grensmaas stond begin 2026 in het teken van de winter

 

Nieuwsbrief januari 2026

Watersnood van 1926 zou nu doden kosten
zonder ingrepen als project Grensmaas (I)


Als dit jaar hetzelfde gebied langs de Maas zou overstromen als in 1926 zouden, zonder ingrepen als het project Grensmaas, zeker honderd bewoners in het stroomgebied van de rivier om het leven komen en een schade van 10,6 miljard euro ontstaan. Bovendien zouden 145.000 mensen geconfronteerd worden met waterschade.

Dat is een van de uitkomsten van naspeuringen van Roy Frings van het Team Expertise Maas van het Waterdistrict Maas van Rijkswaterstaat ,die de grote Maasoverstroming van 1926 nog eens onder de loep heeft genomen.

Frings wijst er desgevraagd nadrukkelijk op dat de situatie nu niet meer te vergelijken is met honderd jaar geleden. “De hoogwaterveiligheid is enorm toegenomen. Onder meer door het project Grensmaas. Met de extra ruimte voor de rivier en de aangelegde dijken is een overstroming als in 1926 nu makkelijk te weerstaan. Dat is ook bewezen tijdens het extreem hoogwater in de zomer van 2021. De kans dat hetzelfde gebied onderloopt als honderd jaar geleden is dus enorm afgenomen. Maar als het gebeurt, lopen we met name door de fors toegenomen bevolkingsdichtheid het risico op zo’n honderd dodelijke slachtoffers.”

In zijn presentatie 1926 De vergeten watersnood typeert Frings die overstroming van de Maas als een ware ramp.

grensmaas

De Maasbrug in Maastricht in 1926

Watersnood van 1926 zou nu doden kosten
zonder ingrepen als project Grensmaas (II)


De hoogste waterstand in Borgharen bereikte begin januari 1926 een peil van 4610 centimeter plus NAP. Ter vergelijking: in 1993 was dat 4590 centimeter en in 2021 was die top 4523 centimeter. Dagenlange, hevige regenval, sneeuw en vorst, dooi, aanhoudende depressies en een zware storm vormden de voorbodes van de ramp.

De dijken langs de Maas waren te zwak en niet opgewassen tegen die vloed. Tussen Maastricht en Maasgouw waren er 35 dijkdoorbraken. Dat was onder meer het geval in Borgharen, Elsloo, Meers, Maasband, Grevenbicht, Illikhoven en Roosteren. Grote delen van Zuid- en Midden-Limburg kwamen onder water te staan, waaronder wijken in Maastricht. Maar in het land van Maas en Waal was er echt sprake van noodsituaties door een dijkdoorbraak bij Nederasselt.

De lokale hulpverlening werd aangevoerd door pastoors, burgemeesters, artsen en onderwijzers. Stroomafwaarts moesten mensen soms wekenlang bivakkeren op zolder. De afhandeling van de schade was een kleine ramp op zich: rijke woningeigenaren kregen de meeste compensatie.

De overstroming van 1926 kostte in Limburg minstens een mensenleven. De krant meldde in die rampdagen: “Te Ool, gemeente Herten, is de Maasdijk doorgebroken. De zoon van den veerman Roemen, viel bij den reddingsdienst overboord en verdronk.”

grensmaas

Mensen in het Land van Maas en Waal gevlucht op het dak van hun woning in 1926

Watersnoodlied

In huize Bastings in Itteren is die watersnood van 1926 trouwens nooit vergeten.

Sander Bastings, oud-Rijkswaterstaatman, nog steeds gefascineerd door Mooder Maas en nog steeds betrokken bij veel ontwikkelingen rond die rivier, herinnert zich nog goed de verhalen van zijn vader over dat hoogwater. En de afgelopen maanden schalden ook met regelmaat de tonen van een heus watersnoodlied in de huiskamer van Bastings, getiteld de laatste dagen van 1925 en begin 1926. Bastings wees onderzoeker Frings op dat lied, die de dramatische tekst ook meenam in zijn presentatie over de Maas een eeuw geleden.

Een couplet van het lied:
Tweehonderd meter van den Maasdijk
Is weggespoeld in eene nacht
Menigeen kruipt op de daken
Terwijl nog steeds het water wast

Sander Bastings: “Mooder Maas blijft ondanks alle onderzoeken en ingrepen een wispelturig en moeilijk mens.”

Het lied is te beluisteren via deze link.

Ook steeds meer interesse middelbaar onderwijs voor project Grensmaas

In 2025 namen zeventien basisscholen, 675 leerlingen en 116 begeleiders deel aan veldlessen op de oevers van de Grensmaas in Borgharen en Elba, Grevenbicht.

Dat blijkt uit het jaaroverzicht van het zogenaamde Educatieproject RivierPark Maasvallei, een initiatief van Ark, Consortium Grensmaas, Rijkswaterstaat en de Nationale Postcode Loterij. Niet alleen het basisonderwijs, maar ook het middelbaar onderwijs toont nadrukkelijk belangstelling voor de uitvoering en de effecten van het project Grensmaas. Met verzoeken voor veldlessen en materiaal voor scripties.

Overigens merkt het consortium die tendens al enkele jaren. Jaarlijks bezoeken enkele honderden studenten van havo en vwo het project Grensmaas als studieonderdeel. Bovendien werkt Consortium Grensmaas mee aan allerlei onderzoeken van de Universiteit Wageningen.

grensmaas

Beeld van de veldlessen in 2025

Spektakel op de Grensmaas

Sportvisserij Nederland heeft voor de tienduizenden vissers in ons land een eigen medium: VIS TV met allerlei eigen series. Het jaar 2026 werd afgetrapt met een nieuwe serie op zoek naar de mooiste wateren van Nederland. Dat werd ‘een spectaculair bezoek aan de Grensmaas’, zo laat VIS TV weten.

Voor de serie werpen medewerkers van VIS TV hun hengels uit in de Grensmaas. Wadend door het water, op grindbanken en in brede stroomversnellingen vangen ze bijzondere riviervissen, zoals de roofblei. Hoogtepunt van het bezoek aan de Grensmaas is de vangst van een snoekbaars, of was het toch een meerval? Voor het antwoord gewoon effe naar VIS TV kijken.

Hoe gaat het verder met
de Maas en Grevenbicht?

Hoe ziet de toekomst van de Beegse Maasvallei eruit? Dat is de rode draad van een bewonersavond die de Stichting Beegse Maasvallei op woensdag 28 januari om 19.30 uur organiseert in het Podiumkerkje in Grevenbicht.

Die Stichting heeft zich de afgelopen zes jaar met succes ingezet om de band tussen de Grensmaas en de inwoners te versterken. Dat gebeurde door de aanleg van wandelpaden in Elba, het natuurleerpad in Schipperskerk en de komst van een panoramaplatform en vogeluitkijkpunt annex mini-museum. Tijdens de bijeenkomst is er ruimte voor een terugblik, maar wordt toch vooral gekeken naar de kansen en uitdagingen van het natuurgebied dat het project Grensmaas in de regio Grevenbicht heeft opgeleverd. Daarbij gaat het onder meer over het beheer, uitbreiding van het aantal vrijwilligers en de organisatie van een natuurwerkdag. Maar ook de inrichting en afwerking van Trierveld in 2027 komen aan bod.

Aanmelden voor de bewonersavond kan tot 25 januari via stichtingbeegsemaasvallei@gmail.com

grendmaas

Mooi beeld langs de Maas in Grevenbicht

Voortgang

De laatste weken van 2025 en de eerste dagen van het nieuwe jaar zijn vooral gebruikt voor groot onderhoud. Deze maand gaat de uitvoering verder met de ontgronding op de locatie van de voormalige geluidswal bij Schipperskerk.

grendmaas

Een besneeuwd voordepot in Trierveld

De foto’s in deze nieuwsbrief zijn van Consortium Grensmaas, Ark Natuurontwikkeling, Jos Ruijters, Stichting Beegse Maasvallei, archieven Wijchen en Maastricht

Consortium Grensmaas B.V. | Verloren van Themaatweg 11 | Postbus 36 | 6120 AA Born | info@consortiumgrensmaas.nl
twitter

U ontvangt deze e-mail omdat u bent ingeschreven voor de nieuwsbrief van Consortium Grensmaas.

Uitschrijven | Privacy Policy