Galloways en Konikpaarden gewend aan hoogwater (I)

Langdurige regenval zorgde rond de jaarwisseling voor hoogwater, dat op het traject van de Grensmaas nergens problemen opleverde. Ook niet voor de Galloways en Konikpaarden in de natuurgebieden van het project Grensmaas tussen Maastricht en Roosteren.

Die grote grazers zijn het gewend dat de uiterwaarden jaarlijks overstromen. Ook bij stijgend water weten ze hun plan te trekken, verzekeren de natuurorganisaties.
“We zetten de dieren met een gerust hart het hele jaar in voor de begrazing”, vertelt Frenk Janssen van Natuurmonumenten. Dankzij het project Grensmaas heeft de rivier veel meer ruimte gekregen door een bredere stroomgeul en verlaagde uiterwaarden. En daar profiteren de dieren ook van.

Galloways en Konikpaarden Gewend aan hoogwater (II)

Bij de inrichting van de gebieden is al rekening gehouden met hoogwatervluchtplaatsen en de mogelijkheid om vee snel weg te kunnen halen. Dat laatste is in de praktijk niet heel vaak nodig.

Steeds vaker merkt Natuurmonumenten dat bewoners en recreanten nauw betrokken zijn bij het wel en wee van de grote grazers. Bij noodgevallen kan altijd de kuddeverzorger gebeld worden. Zijn nummer is te vinden op de grazersbordjes bij de ingangen van de terreinen. Frenk Janssen heeft nog wel een advies voor mensen die aan de wandel gaan tijdens hoogwater. “Het leefgebied van grazers en andere wilde dieren is dan tijdelijk kleiner. Kom je ze tegen? Blijf op afstand en geef de dieren hun rust en ruimte die ze dan extra hard nodig hebben.”

Vloedmerken (I)

De hoogwatergolven van de Maas zorgen al bijna een eeuw lang voor zichtbare stukjes historie in Limburgse dorpen en steden.

Op gevels van woningen, via speciale monumentjes of gewoon inkepingen in bomen hebben inwoners de hoogste waterstand tijdens overstromingen van 1926, 1993, 1995 en ook 2021 vastgelegd. Incidenteel vind je ook nog vloedmerken van eerdere overstromingen terug. RivierPark Maasvallei is bezig met een inventarisatie van die zogenaamde vloedmerken. Inmiddels zijn er met hulp van inwoners al tientallen getraceerd.

Vloedmerken (II)

Katrien Schaerlaekens van het RivierPark Maasvallei: “Als we een compleet beeld hebben, denken we erover een thema-fietsroute te starten waarin die vloedmerken centraal staan. Dan krijgen mensen een beeld en ook de beleving wat de impact van hoogwaters werkelijk is.”
De vloedmerken in dorpen en steden langs de Maasoevers tussen Maastricht en Maasgouw kunnen worden aangemeld via info@rivierparkmaasvallei.eu
Overigens blijkt uit recente cijfers dat de grensoverschrijdende natuur van het Grensmaasgebied inmiddels 1,3 miljoen recreanten per jaar trekt: een miljoen fietsers en 300.000 wandelaars. Daarvan hebben tussen april en oktober 2023 ruim 300.000 recreanten gebruik gemaakt van de veerponten In de Grensmaas om tochten langs beide Maasoevers te maken.

Grindproductie (I)

De grindproductie in de resterende looptijd van het project Grensmaas tot eind 2026 gebeurt met nog maar één verwerkingsinstallatie.

De verwerkingsinstallatie Merwede is inmiddels stilgelegd. De drijvende fabriek voor de grindveredeling in de haven van Trierveld wordt ontmanteld. De grindwinning in Maasband is over pakweg zeven maanden afgerond. Dan resteert alleen nog de grindwinning op de locatie Trierveld en Koeweide. Die productie kan met de verwerkingsinstallatie Rotterdam worden afgehandeld. Volgens afspraak heeft het Consortium daarvoor tot 31 december 2026 de tijd.

Grindproductie (II)

De Merwede werd in 1968 gebouwd en stond toen te boek als een revolutionaire grijpbaggermolen. In de loop van de jaren is de Merwede telkens gemoderniseerd en uiteindelijk verbouwd tot de huidige verwerkingsinstallatie die niet meer zelf naar grind graaft, maar het zand en grind voor de verkoop klaar maakt, dat met kranen boven water is gehaald en in een groot depot wordt verzameld. Vanaf dat depot gaat het ruwe materiaal via lopende banden naar de verwerkingsinstallatie. Daar wordt het gewassen, gezeefd, gescheiden en eventueel gekraakt.
Consortium Grensmaas koos voor die zogenaamde droge grindwinning omdat die aanpak minder overlast oplevert dan de traditionele grindwinning, waarbij baggermolens in het gebied rondvaren. In de vijftien jaar van uitvoering van het project Grensmaas zijn er ook slechts incidenteel klachten geweest over de grindproductie en -veredeling.

Effecten hoogwater en droogte op Grensmaasnatuur

Wat zijn de effecten van het extreme hoogwater in de zomer van 2021 en de langdurige droogte in de zomermaanden van 2022 voor de natuur en het grondwater langs de Grensmaas. En wat zijn de bevindingen rond de Allier, de rivier in Frankrijk die als grote voorbeeld geldt voor de Grensmaas?

De antwoorden op die vragen staan donderdag 28 maart centraal tijdens een mini-symposium in bezoekerscentrum De Wissen in Dilsen-Stokkem. Diverse onderzoekers laten tijdens het symposium hun licht schijnen over de gevolgen van die extreme regenval en uitzonderlijke droogte in 2021 en 2022. In de namiddag is er nog de mogelijkheid deel te nemen aan een excursie in het gebied Negenoord-Kerkeweerd.
Voor nadere info en contact: info@rivierparkmaasvallei.eu

Voortgang

De aanleg van het fietspad tussen Maasband en Urmond komt in zicht. De aanpassing van de monding van de Ur en de terugkeer van een bruggetje over de Ur volgt daarna. Na de afronding van de grindwinning in Maasband in juli is het tijdstip van de aansluiting van de nevengeul op de Maas ook dichtbij.

De eerste weken van het nieuwe jaar is er onderhoud gepleegd aan de Rotterdam die tot het einde van het project zorgt voor de grindveredeling. Het overleg met de provincie over de grindwinning onder de geluidswallen in Trierveld loopt nog steeds. In het voorjaar start de aanleg van de nieuwe monding van de Kingbeek ter hoogte van Illikhoven.